Uienboer blijft bij boycotoproep, ‘Minister verdraait de feiten’

Akkerbouwer Kees Hanse uit Zierikzee blijft bij zijn standpunt: de schatting van de uienoogst door het CBS is funest voor de uienboeren. Landbouwminister Carola Schouten ontkent dat in een brief aan de Tweede Kamer die eerder vandaag naar buiten kwam. Ze beweert in de brief dat de schatting in de periode van 2010 tot en met 2017 even vaak naar boven als naar beneden is bijgesteld: vier maal naar boven en vier maal naar beneden. Maar volgens Hanse verdraait ze de feiten.

“Zij zegt er niet bij dat het naar boven bijstellen telkens verwaarloosbaar was, dat was eigenlijk gelijk gebleven, terwijl het naar beneden bijstellen telkens een forse aanpassing was ten opzichte van de voorspelling”, aldus Hanse. “Dus wat ik in februari zei klopt nog steeds: de boeren worden hierdoor benadeeld.”

Hij blijft dan ook bij zijn oproep aan zijn collega’s tot een boycot. “Nu geven wij onze gegevens af en worden wij er vervolgens slechter van. Dus ik zeg: geef pas naderhand de gegevens af, als alle uien al verkocht zijn. Dan heeft het CBS later dus alsnog de gegevens, maar heeft het geen effect meer op de uienprijs.”

Wat Hanse in feite zegt is dat de uienprijs, en dat geldt dan bijvoorbeeld ook voor aardappelen, deels bepaald wordt door de schatting van de omvang van de oogst door het CBS. Maar volgens Hanse is die schatting vaak te hoog, en dus de uienprijs per kilo te laag. Later wordt de schatting van de uienoogst dan bijgesteld, maar voor de boeren is het dan al te laat, want de uien zijn al verkocht, achteraf tegen een te lage prijs dus.

Volgens Hanse is het ook helemaal niet mogelijk om de uienoogst goed in te schatten. Er zijn daarvoor te veel variabelen, vindt hij. Want het CBS kijkt naar de hoeveelheid met uien ingezaaide landbouwgrond en moet dan volgens Hanse gokken wat de opbrengst per ingezaaide vierkante meter zal worden.

Vanwege zijn ervaring dat daarbij de oogst structureel te hoog wordt ingeschat, doet hij er niet meer aan mee. “Dat doen ze in de industrie toch ook niet, zomaar gegevens over hun productie overhandigen? En al helemaal niet als die nadelig voor je uit kunnen pakken, tegen je gebruikt kunnen worden.”

Hij roept ook collega-boeren om niet meer aan de voorspellingen van het CBS mee te werken. Als door zijn boycotoproep meer boeren hun gegevens over de hoeveelheid de ingezaaide uien niet meer doorgeven aan het CBS, worden die voorspellingen er niet bepaald betrouwbaarder op, maar daar maalt Hanse niet om. “Dat moet de minister dan maar uitzoeken.”

De hele kwestie kwam aan het rollen op 9 februari. Hanse belde toen naar Zegt U ’t Maar, het dagelijkse onderdeel van het radioprogramma Zeeland komt thuis waar luisteraars kunnen inbellen. Mede dankzij zijn gloeiende betoog op de radio werden over de kwestie Kamervragen gesteld, waarop de brief van de minister het antwoord was.

In die brief schrijft ze onder meer dat de bekendmaking van de oogstcijfers door het CBS ‘geen marktverstorende gevolgen heeft’. Verder is het CBS volgens Schouten bij wet verplicht om verzamelde gegevens te publiceren. Bovendien vervult de publicatie van die onafhankelijke cijfers volgens Schouten een ‘nationale behoefte aan transparante en onafhankelijke cijfers’.

Maar in die brief geeft de minister volgens Hanse dus een vertekend beeld. “Ik blijf strijden tegen deze schatting van de uienoogst door het CBS. Het wordt tijd dat wij boeren de kans krijgen om een eerlijke prijs te bedingen voor onze teelt.” (bron: Omroep Zeeland / foto: Omroep Zeeland)

28 april 2018
zierikzee
nieuws 2018 april, Omroep Zeeland, Kees Hanse

Kees Hanse is de statistieken zat

Hagel, regen, droogte: als akkerbouwer doe je wat je kunt, maar je blijft deels afhankelijk van omstandigheden waar je geen invloed op hebt. De statistieken houden daar geen rekening mee. Akkerbouwer Kees Hanse uit Zierikzee kwam erachter dat ook in het afgelopen jaar de oorspronkelijke inschatting die het CBS maakte van de oogstopbrengst veel te hoog was. Op 9 februari deed Kees Hanse een emotionele oproep aan het Centraal Bureau voor de Statistiek en daarmee bracht hij heel wat in beweging. “Wat zou u ervan vinden als u een heel jaar mag werken, vele overuren moet maken, je gezin in moet zetten om alles geregeld te krijgen en door toedoen van een ander, uw inkomen aan het einde van het jaar in mag leveren en tegen uw kinderen moet zeggen: jullie krijgen niets voor de spaarpot, want een medewerker bij het CBS heeft een fout gemaakt. Eigenlijk raar dat zo weinig kinderen nog in het boerenvak verder willen.” Hanse riep zijn collega’s en de ZLTO op om het CBS te boycotten, omdat de gegevens die verzameld worden tégen hen werken en niet kloppen. Er zou landelijk een recordproductie van uien van 1,5 miljoen ton uien verwacht worden, berichtte het CBS nog eind oktober 2017. In februari 2018 stelde het CBS die opbrengst van de uienoogst naar beneden toe bij: in 2017 werd niet 1,5 miljoen ton uien verbouwd, maar 1,4 miljoen ton, zo bleek uit de jaarlijkse enquête die het onderzoeksbureau naar ruim tweeduizend akkerbouwers verstuurt om het ‘definitieve uienareaal’ te berekenen. Kees Hanse is het helemaal zat. “Mijn brief aan het CBS werd opgepikt door lokale en landelijke kranten, Omroep Zeeland en de politiek, tot in Brussel aan toe. Kijk, eigenlijk is het CBS natuurlijk een soort databank, die alles vastlegt. Niet alleen oogstgegevens, maar ook hoeveel tractoren er verkocht worden bijvoorbeeld. Vanuit Brussel is er een verplichting om te monitoren hoeveel er geoogst wordt. Dat stamt uit de 60’er en 70’er jaren, omdat het belangrijk was om voldoende voedsel te produceren voor iedereen. Mijn voorstel is nu om die registratie pas ná de oogst te doen. Het systeem klopt niet. Vooraf gegevens aanleveren gaat jaar na jaar verkeerd: ze schatten altijd te hoog in. We hebben het over bijna 3000 vrachtwagens met uien minder. En dan zijn wij als boeren overgeleverd aan handelaren en de industrie, die lage prijzen geven, omdat er immers toch een hoge productie zou zijn. De uien gaan nu weg voor de helft van de kostprijs: ik heb mijn uien verkocht voor 7 cent per kilo. “Waarom bewaar je ze dan niet langer,” vragen sommige mensen. Maar dat kan niet, want daar is de kwaliteit niet goed genoeg voor, door al die nattigheid die we gehad hebben. Kijk, sommige uien kun je zo platknijpen.” De opbrengstgegevens niet naar het CBS en de RVO sturen was tot nu toe geen optie. “Daar staat een boete op en het RVO gaat ook over subsidies en productierechten, dus daar snijd je jezelf mee in de vingers. Ik hoop dat de wetgeving zo snel mogelijk aangepast gaat worden, vanuit Brussel, want dat kan heel snel.” Jaarlijks moeten akkerbouwers in mei aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) – doorgeven hoeveel hectare ze inzaaien. Het CBS maakt op basis van deze cijfers een schatting van de opbrengst. Op basis daarvan bepaalt de industrie de inkoopprijs van de gewassen. Dit geldt niet alleen voor uien, maar bijvoorbeeld ook voor aardappelen, graan en suikerbieten. (bron: Ons Eiland / foto: Anneke Flikweert)

22 februari 2018
zierikzee
nieuws 2018 februari, Ons Eiland, Kees Hanse

Twee brutale boerenbroers uit Zierikzee, in de strijd tegen calorieën

Als je ervan proeft, trekt je mond scheef van bitterheid. Toch halen suikerfabrikanten zoetstof uit cichorei: inuline. En daar zitten géén calorieën in. Het lijkt wel suikerbiet, de vijf hectare planten achter de Zierikzeese nieuwbouwwijk Noorderpolder. Maar het is cichorei. En voor wie niet weet wat dat is: daar willen de boeren, Kees en Erik Hanse, nou nét verandering in brengen. Cichorei is een wortelsoort die familie is van de witlof. ,,Witlof verbouwden we eerst”, vertelt Kees Hanse. ,,Tot het voortaan in water gekweekt diende te worden. In een schuur, helemaal klimatologisch beheerst. Wij zijn boeren en geen fabriek, dus dat weigerden we. Tegelijkertijd kregen we er lucht van dat Sensus een oude bietenfabriek in Roosendaal ombouwde om er inuline te laten telen. We hebben gelijk een contract getekend.” Lees verder. (bron: PZC)

4 juli 2017
zierikzee
nieuws 2017 juli, PZC, Akkerbouw, Cichorei, Erik Hanse, Kees Hanse, Noorderpolder, Zierikzee