Badplaats Zierikzee

Badplaats Zierikzee 'het Stelletje

Soms krijgt een museum iets aangeboden dat het met geen mogelijkheid kan weerstaan. In 2017 kwam er zoiets voorbij: een ontwerp voor een affiche voor Badplaats Zierikzee, Waterpolo ‘Het Stelletje’ door de Belgische kunstenaar Alfons Blomme (1889 – 1979). Het werk werd door het Stadhuinsmuseum aangeboden door de kleindochter van de heer Van der Kwast. Hij was arts en raadslid te Zierikzee en ooit voorzitter van de waterpoloclub ‘Het Stelletje’. Dankzij een samenwerking tussen het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland en het Stadhuismuseum Zierikzee is het werk aangekocht voor de gemeentelijke collectie.

 

DE KUNSTENAAR EN ZIJN WERK

Alfons Blomme wordt in 1889 geboren in Roeselare (België). In 1909 gaat hij met een stadstoelage studeren aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Zijn klassieke opleiding weerhoudt hem er niet van om hevig geïnspireerd te raken door andere kunststromingen. Hij wordt in zijn werk onder andere beïnvloed door de avantgardistische Guillaume Van Strydonck (1861 – 1937). Ook het Vlaamse luminisme zoals beoefend door Emile Claus (1849 – 1924) is van grote invloed op Blomme.

Al snel ontwikkelt Blomme een geheel eigen neo-impressionistische stijl. Anders dan in het pointillisme werkt de kunstenaar met een streepjesstijl, soms aangeduid als breed-pointillisme. Wellicht herkennen sommigen daarin een verwijzing naar Van Gogh. Blomme’s kleurgebruik is melancholisch en bruin, oranje en oker keren vaak terug.

Zoals veel Belgen vlucht Blomme na het begin van de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Hij is vaak in het Brabantse Nuenen, waar Van Gogh tussen 1883 en 1885 vertoefde. Daarnaast is hij te vinden in Zeeland; in Veere en op Schouwen-Duiveland. Zierikzee beschrijft hij als een oud romantisch stadje[1]. Hij houdt zijn eerste tentoonstelling met 42 werken op 8 en 9 juli 1916 in de Ambachtsschool aan het Kerkhof te Zierikzee[2]. Op Schouwen ontmoet hij ook zijn vrouw, de uit Renesse afkomstige Kaatje de Feiter. Zo is Blomme voor eeuwig verbonden met Zierikzee en Schouwen-Duiveland.

 

EEN AANWINST VOOR DE COLLECTIE

Het ontwerp voor het affiche voor de in 1917 opgerichte waterpoloclub ‘Het Stelletje’ meet 116 cm bij 97,5 cm en is gemaakt met pastelkrijt. Rechtsonder heeft Blomme getekend met zijn naam, de plaatsnamen Brussel en Nuenen en het jaartal 1919. In 1919, na afloop van de Eerste Wereldoorlog, verbleef Blomme zowel in Nuenen en Zeeland als in Brussel. Waarschijnlijk heeft hij het ontwerp over langere tijd uitgewerkt.

De herkenbare kleuren oranje, bruin en oker spelen ook in dit werk een grote rol. Daarnaast is er veel blauw gebruikt, wat het geheel een frisser kleurpalet geeft dan andere werken van Blomme. De witte en lichtblauwe golven doorbreken de donkerblauwe zee. Achter de verschillende zwemmers en waterpoloërs is in de verte Zierikzee zichtbaar. De banier bovenin leest: Badplaats Zierikzee Waterpolo ‘’Het Stelletje’’. Het geheel wordt verbonden door de baadster links op de voorgrond. Een leuk detail, waardoor duidelijk is dat het hier om een ontwerp gaat, is dat er boven het woord ‘badplaats’ een kleine correctie is gemaakt in de lijn van de banier. Voor zover bekend is het helaas bij een ontwerp gebleven. Het Stelletje zal bij een aantal lezers een bekende plek zijn: het strandje bij de Gouweveerse Zeedijk, ten oosten van de Zeelandbrug. Tegenwoordig is het ook een populaire visstek.

Het Stadhuismuseum heeft al een aantal schilderijen van Blomme in haar collectie, waaronder de doeken ‘Belgische vluchtelingen in de haven van Zierikzee’ (1914) en ‘N.H. kerk Haamstede’ (1930). Dit ontwerp voor een affiche is echter compleet anders en daardoor een bijzondere aanvulling. Het werk is duidelijk herkenbaar als een Blomme. De wat hoekige mensfiguren, de licht melancholische sfeer en de in streepjes opgebouwde schaduwen zijn karakteristiek voor zijn gehele oeuvre. Maar het is een type werk wat we niet van hem kennen; een affiche voor een sportvereniging. De overduidelijke verbinding met Zierikzee en het dagelijks leven op het eiland Schouwen-Duiveland maakt het nog eens extra bijzonder en relevant.

 

SAMENWERKING MET GEMEENTEARCHIEF SCHOUWEN-DUIVELAND

De komende maanden (2017) zal worden gewerkt aan het conserveren en restaureren van deze ontwerptekening. De aanschaf van dit werk samen met de kosten om het ‘exposabel’ te maken waren te groot om door het Stadhuismuseum alleen te worden gedragen. Vandaar dat het Gemeentearchief en het Stadhuismuseum, samen de beheerders van de gemeentelijke collectie kunst en kunstnijverheid, de handen ineen hebben geslagen. Samen zorgen we ervoor dat dit bijzondere werk voor Zierikzee en Schouwen-Duiveland behouden blijft en daar waar mogelijk op verantwoorde wijze kan worden geëxposeerd.

 

MEER INFORMATIE

www.stadhuismuseum.nl/een-ware-aanwinst/

Blomme, Alfons en A. Smeets ‘Ontmoetingen – Alfons Blomme’. West-Vlaanderen. Jaargang 7. St. Michiels-Brugge: Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, 1958. pp. 176 – 181. Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_vla016195801_01/colofon.php.

De Bruyne, Michiel. Alfons Blomme. Roeselare: De Nieuwe Stichting Alfons Blomme, 1981.

Voetnoten:

[1] Blomme, Alfons en A. Smeets ‘Ontmoetingen – Alfons Blomme’. West-Vlaanderen. Jaargang 7. (St. Michiels-Brugge: Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, 1958), p 178.

[2] De Bruyne, Michiel. Alfons Blomme. (Roeselare: De Nieuwe Stichting Alfons Blomme, 1981), p 24.

 

[/swifty_text]