LUTHERSE KERK

Vraagt Gij, Aanschouwers, wie dit huis heeft uitgebreid? ´t Is Hemels liefde en gunst der Achtbare Overheid. Zo begint het opschrift boven de toegang van de Lutherse kerk aan het Gat van West Noordwesten. De Lutherse gemeente dankt haar ontstaan aan het feit dat Zierikzee een belangrijke koopvaardijvloot had. Op de schepen voeren veel Scandinaviërs, die Luthers waren. Aanvankelijk kwamen zij bij elkaar in een herberg aan de Verrenieuwstraat. Uit deze kleine groep ontstond een gemeente die in 1713 een kerkgebouw kreeg toegewezen. Voorheen was het de Schotse kerk, wat een restant zou zijn van het kasteeltje van Adolf van Kleef, heer van Ravesteijn en Dreischor. De naburige Ravestraat zou hier ook zijn naam aan ontlenen. In 1729 kreeg de gemeente haar eerste predikant. Het kerkgebouw moest vanwege de groei van de gemeente herhaaldelijk worden verbouwd. De huidige vorm kreeg het in 1755. Het stadsbestuur wilde de gemeente helpen. Goede zeelui waren immers van belang voor onder andere de koopvaardij. Daarom verklaarde de stadsregering zich bereid het onderhoud van het exterieur van de kerk voor haar rekening te willen nemen. Daar waren de Luthersen dankbaar voor en het opschrift getuigt daarvan. De bepaling geldt nog steeds zodat er geen aanleiding is de tekst te wijzigen. Op 24 juli 1755 werd de eerste steen gelegd door de 13-jarige Pieter Abraham de Jonge, het zoontje van de burgemeester. Een gedenksteen in de zijgevel herinnert aan deze gebeurtenis. Op 18 januari 1756 volgde een feestelijke ingebruikneming. Het interieur werd in de loop van de jaren verfraaid, onder meer met een orgel. Dit werd gebouwd in 1778 door de Leidse orgelmaker Mittenreiter. In 1962 werd in de oude orgelkast een nieuw instrument geplaatst door de Zweedse orgelbouwer Hammarberg. In de jaren 1957-1960, 1990/1991, 2007/2008 werd de kerk gerestaureerd. Boven op het dak staan twee zwanen, waaraan de kerk haar bijnaam dankt: de kerk met de zwaantjes. De zwaan is het symbool van de Duitse reformator Luther. De Boheemse kerkhervormer Johannes Hus voorspelde toen hij naar de brandstapel werd geleid: `Ik word gebraden als een gans (Hus betekent gans), maar na mij komt een zwaan, die de dood zal ontvluchten.` Met die zwaan werd Luther bedoeld. Op een Hervormde kerk staat overigens een haan (Petrus) terwijl Rooms Katholieke kerken zijn uitgerust met een kruis. Op de vroegere synagoge aan de zuidzijde van de Meelstraat staat nog als windvaan de leeuw van Juda met een Davidster tussen de voorpoten. (foto's: www.zierikzee-monumentenstad.nl)

Zie ook: Evangelisch-Lutherse Gemeente Zierikzee